Een lepelaar die laag over de polder vliegt. Drieteenstrandlopers die voor de aanrollende golven uit rennen. Een groep rotganzen die in april over zee passeert op weg naar Siberië. Voor je het weet kijk je anders, langzamer en aandachtiger.
En het mooiste? Je hoeft hier niets voor te plannen. Rond Callantsoog liggen vier heel verschillende natuurgebieden binnen een paar kilometer van elkaar. Plus het strand zelf, dat veel mensen vergeten als ze aan vogels denken. In dit blog nemen we je mee langs alle plekken: kort, concreet, en met de soorten die je echt kunt verwachten.
Elk gebied heeft een eigen karakter. De combinatie maakt Callantsoog uniek.
Achter de duinen ten zuiden van Callantsoog ligt 600 hectare beschermde natuur, met de twee grootste natuurlijke duinmeren van West-Europa. Meer dan 75 vogelsoorten broeden hier jaarlijks.
Hoogtepunten: lepelaars en aalscholverkolonie op het Bokkeneiland, blauwborst en baardmannetje in de rietvelden, en in de winter een rijkdom aan watervogels (smient, slobeend, grote zaagbek, soms grote zilverreiger). Drie vogelkijkhutten en een uitkijkduin maken het kijken makkelijk.
Praktisch: entree €3 (gratis voor leden Natuurmonumenten en kinderen t/m 12), wandelroutes 2,5 of 5,8 km, geen honden.
Pal tegenover de ingang van het Zwanenwater. Een open landschap met grazende koeien, oude duintjes (‘nolletjes’) en een wandelpad van 3,3 km.
Hoogtepunten: kievit, tureluur, grutto en scholekster met jongen in het voorjaar. Veldleeuwerik en graspieper. Tijdens de trek ook bijzonderheden zoals het paapje of een doorvliegende zwarte ooievaar.
Praktisch: gratis, hond aangelijnd toegestaan. Laarzen aan in de winter.
Tussen Callantsoog en Groote Keeten. Voormalige bollenvelden zijn omgevormd tot bloemrijke graslanden, ondiepe plassen en schelpeneilandjes. Stap voor stap groeit het uit tot één aaneengesloten gebied.
Hoogtepunten: in de zomer honderden visdiefjes en kokmeeuwen op de eilandjes, in de trektijd doortrekkers als groenpootruiter, kluut, rosse grutto en zwarte ruiter. In de winter smient, wintertaling en grauwe ganzen.
Praktisch: vrij toegankelijk vanaf de Mineweg, Voorweg en Abbestede. Parkeren bij het Juttersmuseum. Klim de Vinkentoren voor het mooiste uitzicht.
Tussen Groote Keeten en Den Helder, midden in de Noordduinen. Tot 2005 was dit een militair schietterrein van Defensie. Daarna heeft Landschap Noord-Holland alle gebouwen, beton en hekken verwijderd, en kreeg de natuur het terrein terug. Wat rest is een opvallende ronde startbaan, nu omringd door grijze duinen, met een houten uitkijktorentje in het midden.
Hoogtepunten: dit is een van de laatste plekken in Nederland waar je broedende tapuiten kunt zien. Zeker de helft van alle tapuiten in de Noordduinen broedt hier, in verlaten konijnenholen. Verder kievit, sprinkhaanzanger en in de trektijd het paapje, regenwulp en de beflijster.
Praktisch: gratis, kort wandelpad van 1,5 km rondom. Hond aangelijnd toegestaan. Vlakbij voor wie in Groote Keeten of Sandepark verblijft.
Veel mensen vergeten dat het strand zelf ook een vogelgebied is. En het mooie: hier hoef je niks voor te doen. Tijdens een gewone strandwandeling kom je al deze soorten gewoon tegen.
Tip: vlak na hoogwater verzamelen zich vaak veel vogels op het strand. Even wachten met je strandwandeling tot het tij keert kan een verrassend verschil maken.
In plaats van een lange opsomming hebben we een handige seizoenskalender gemaakt. Bekijk per maand welke vogels te verwachten zijn, met een tip voor de beste timing.
Welke vogels kun je verwachten en wanneer? Bekijk per maand wat er te zien is in het Zwanenwater, de Uitlandse Polder, de Zandpolder, het Botgat en op het strand.
Watervogels op de duinmeren en strandlopers langs de vloedlijn.
De eerste lepelaars keren terug uit West-Afrika.
Het broedseizoen begint. Lepelaars leggen eieren.
Topmaand. Voorjaarstrek komt op gang, alles bruist.
Absolute piek van de voorjaarstrek — en de orchideeën bloeien.
Jonge vogels overal — en het landschap staat in volle bloei.
Eind juli verschijnen de eerste doortrekkende drieteenstrandlopers.
Heide kleurt paars. Drieteenstrandlopers piekt op het strand.
Najaarstrek begint. Lepelaars vertrekken naar Afrika.
Najaarstrek op zijn hoogtepunt. EuroBirdwatch.
Het wordt rustig in de gebieden, en de paddenstoelen verschijnen.
Stilte, laagstaand licht en watervogels in grote aantallen.
Vogels spotten klinkt al snel als iets voor liefhebbers met dure verrekijkers, terwijl het juist heel laagdrempelig kan.
Voor kinderen is het verrassend leuk, mits je het niet te zwaar maakt. Maak er een spel van: wie ziet als eerste een vogel met oranje poten? Wie hoort het luidste geluid? Een vinkenlijstje werkt wonderen.
In het Zwanenwater zijn er kinderexcursies (bijvoorbeeld ‘slootje vissen’ in de zomer). De gele route van 2,5 km is goed te doen, ook met een kinderwagen.
Een mooie route voor wie alles in één dag wil meepakken: parkeer bij het Zwanenwater, loop de gele route, steek over voor een rondje door de Uitlandse Polder, en sluit af op het strand. Drie biotopen in een paar uur.
Wil je ook de Zandpolder en het Botgat meepakken? Pak dan de fiets. Vanaf Callantsoog rijd je via de Mineweg naar de Zandpolder, en vanaf Groote Keeten loop je zo het Botgat in. Op de fiets zie je het meeste, en je hebt geen auto nodig.
Op een klein oppervlak heb je hier zee, strand, oude duinen, duinmeren, polder, moeras én voormalig militair gebied, elk met hun eigen vogelwereld. Daarbij ligt Callantsoog precies op de vogeltrekroute langs de Noord-Hollandse kust. En misschien wel het mooiste: het is hier nog rustig.
Onze accommodaties liggen verspreid over Callantsoog, Groote Keeten en omgeving, vrijwel allemaal binnen een paar minuten van het strand of een natuurgebied. Voor vogelliefhebbers denken we graag mee:
Wil je dicht bij het Zwanenwater of de Uitlandse Polder? Dan hebben we daar opties.
Liever pal naast het Botgat? Onze huizen op Sandepark liggen op loopafstand.
Of bij voorkeur direct aan zee? Dan is Callantsoog dorp je plek.
Laat ons weten wat je zoekt, dan adviseren we welke woning het beste past.
Eind april en mei zijn het meest spectaculair, met broedvogels, zang en volop trek langs de kust. Maar elk seizoen heeft iets bijzonders. In de winter zie je grote groepen watervogels en op het strand lopen nog steeds drieteenstrandlopers. In de nazomer en herfst heb je juist weer doortrekkers. Er is eigenlijk geen “verkeerde” periode.
Dat verschilt per gebied. In het Zwanenwater zijn honden niet toegestaan, omdat dit een kwetsbaar broedgebied is. In de Uitlandse Polder, de Zandpolder en het Botgat mogen honden aangelijnd mee. Op het strand mag het meestal ook, maar let even op de lokale regels per seizoen.
Heb je maar een uurtje? Ga dan naar het strand. Dat is altijd toegankelijk en verrassend vogelrijk. Heb je iets meer tijd, dan is het Zwanenwater de mooiste allround plek. Voor iets unieks is het Botgat een aanrader, vooral als je kans wilt maken op bijzondere soorten zoals de tapuit.
Zeker. In de winter verandert het gebied juist compleet. De duinmeren van het Zwanenwater zitten vol met watervogels, en langs de kust zie je vaak groepen zeevogels. Na een stevige storm spoelen soms bijzondere soorten aan of komen dichter langs de kust.
Dat hangt een beetje van het moment af. In het Botgat heb je kans op zeldzamere duinvogels zoals tapuiten. In de Zandpolder zie je veel doortrekkers. En langs de kust, vooral bij veranderend weer, kun je verrassingen tegenkomen. Juist die afwisseling maakt deze regio zo interessant.
Soms zit het mooiste van een vakantie niet in wat je doet, maar in wat je ziet. Een tapuit op het Botgat. Een lepelaar boven de polder. Of gewoon een drieteenstrandloper die voor een aanrollende golf wegrent.
Dat is de kust. En dat is Callantsoog